# CiteScore là gì? Cách hiểu đúng và khác gì Impact Factor

> CiteScore là chỉ số đo mức trích dẫn trung bình của một tạp chí, tính trên cửa sổ bốn năm từ dữ liệu Scopus. Bài viết giải thích công thức, khác biệt với Impact Factor và những chỗ dễ hiểu sai khi dùng CiteScore để chọn tạp chí.

Tác giả: TS.BS. Vũ Duy Kiên. Chuyên mục: Đọc & viết bài báo khoa học. Ngày đăng: 2026-09-29.
Trang xem: https://www.vuduykien.com/bai/citescore-la-gi/

---

Khi đọc một bài báo hoặc cân nhắc nơi gửi bài, bạn có thể đã nghe câu hỏi: "Tạp chí này CiteScore bao nhiêu?" CiteScore là gì? Vì sao người làm nghiên cứu không nên hiểu sai chỉ số này?

## CiteScore là gì

CiteScore là chỉ số đo mức độ trích dẫn của một tạp chí, sách theo loạt hoặc kỷ yếu hội nghị [1]. Hiểu đơn giản, nó cho biết trung bình mỗi tài liệu của tạp chí được trích dẫn bao nhiêu lần trong một khoảng thời gian nhất định.

Nếu một tạp chí có CiteScore = 10, trung bình mỗi tài liệu của tạp chí đó được trích dẫn khoảng 10 lần trong giai đoạn được tính.

![Infographic CiteScore: định nghĩa, nguồn Scopus, công thức 4 năm và ví dụ 2.500 ÷ 500 = 5,0, điều dễ hiểu sai, 5 câu hỏi khi chọn tạp chí](./hinh/sd-citescore-sach.png)

## CiteScore đến từ đâu

CiteScore do Elsevier phát triển, tính từ dữ liệu trích dẫn trong cơ sở dữ liệu Scopus [1] [2]. Nếu Impact Factor gắn với Web of Science và Journal Citation Reports, thì CiteScore gắn với Scopus.

Một điểm đáng chú ý: dữ liệu nền của CiteScore được mở để bất kỳ ai cũng kiểm chứng được mà không cần thuê bao Scopus [2]. Đó là lý do CiteScore thường được mô tả là chỉ số minh bạch.

## Công thức tính CiteScore

CiteScore lấy số lượt trích dẫn trong bốn năm, chia cho số tài liệu cùng loại được công bố trong chính bốn năm đó [1] [3]:

CiteScore năm Y = (Số lượt trích dẫn nhận được trong 4 năm, tính đến hết năm Y) ÷ (Số tài liệu được công bố trong cùng 4 năm)

Tử số và mẫu số cùng tính năm loại tài liệu: bài báo gốc, bài tổng quan, bài trong kỷ yếu hội nghị, chương sách và bài báo mô tả dữ liệu [1].

Ví dụ minh họa bằng số giả định (không phải số liệu thật của tạp chí nào):

- Giai đoạn 2021–2024, một tạp chí công bố lần lượt 100, 120, 130 và 150 tài liệu.
- Tổng số tài liệu: 100 + 120 + 130 + 150 = 500.
- Cũng trong giai đoạn này, các tài liệu đó nhận tổng cộng 2.500 lượt trích dẫn.

Khi đó CiteScore 2024 = 2.500 ÷ 500 = 5,0. Trung bình mỗi tài liệu của tạp chí được trích dẫn khoảng 5 lần.

CiteScore được công bố một lần mỗi năm và không đổi sau khi công bố [1]. Scopus còn có "CiteScore Tracker", là số theo dõi trong năm, khác với số CiteScore chính thức [1].

## CiteScore khác Impact Factor thế nào

Hai chỉ số cùng đo mức trích dẫn trung bình của tạp chí, nhưng khác nhau ở nguồn dữ liệu và cửa sổ thời gian.

| Tiêu chí | Impact Factor | CiteScore |
|---|---|---|
| Cơ sở dữ liệu | Web of Science, công bố trong JCR của Clarivate [4] | Scopus của Elsevier [1] |
| Cửa sổ trích dẫn | Hai năm [4] | Bốn năm [1] |
| Kiểm chứng dữ liệu | Cần quyền truy cập JCR | Dữ liệu CiteScore mở, không cần thuê bao Scopus [2] |

Vì khác nguồn và khác cửa sổ, cùng một tạp chí có thể có hai con số khác nhau. Đó không phải là sai sót. Đó là hai phép đo khác nhau.

## Ví dụ ngành Y: vì sao không so CiteScore giữa các ngành

Scopus xếp tạp chí vào các nhóm lĩnh vực, trong đó khối sức khỏe có Medicine, Nursing, Dentistry và Health Professions [7]. Chính Elsevier lưu ý không nên so trực tiếp giá trị CiteScore giữa các lĩnh vực khác nhau, vì chỉ số này không chuẩn hóa theo lĩnh vực [1]. Khi cần so sánh, hãy dùng percentile hoặc thứ hạng trong cùng nhóm [1].

Hãy hình dung một điều dưỡng và một bác sĩ chuyên khoa cùng khoe CiteScore của tạp chí mình định gửi. Hai con số đứng cạnh nhau chưa nói được điều gì, vì mỗi lĩnh vực có tập quán trích dẫn và số lượng nhà nghiên cứu khác nhau. Điều cần so là vị trí của tạp chí trong nhóm ngành của chính nó.

Muốn biết tạp chí nào đang đứng đầu nhóm Oncology hay Medicine, hãy tra trực tiếp theo các bước ở mục dưới, đừng dựa vào con số ai đó nhớ từ năm trước. CiteScore được công bố lại mỗi năm [1], nên số của năm ngoái chưa chắc còn đúng.

## Lỗi hay gặp khi hiểu và dùng CiteScore

1. **Coi CiteScore là điểm chất lượng của từng bài báo.** CiteScore là số trung bình của cả tạp chí. Bài trong tạp chí CiteScore cao chưa chắc là nghiên cứu tốt. Bài trong tạp chí CiteScore thấp vẫn có thể rất giá trị nếu câu hỏi hay, thiết kế phù hợp, số liệu đáng tin và kết quả có ý nghĩa thực tiễn.

2. **Dùng CiteScore hoặc chỉ số tạp chí nói chung để đánh giá cá nhân.** Tuyên bố DORA khuyến cáo không dùng chỉ số dựa trên tạp chí để thay cho chất lượng từng bài báo hay đóng góp của từng nhà khoa học [5]. Elsevier cũng cho biết CiteScore tuân theo các nguyên tắc chỉ số có trách nhiệm của Leiden Manifesto và DORA [2].

3. **So sánh CiteScore giữa các ngành.** Xem phần trên: dùng percentile hoặc thứ hạng trong cùng nhóm ngành [1].

4. **Nhầm CiteScore với Impact Factor, hoặc nhầm số đang theo dõi với số chính thức.** Khi ghi vào hồ sơ, hãy ghi rõ "CiteScore" hay "Impact Factor", năm nào, nguồn nào.

5. **Chọn tạp chí chỉ dựa vào một con số.** CiteScore không cho bạn biết tạp chí có hợp đề tài, có phản biện rõ ràng hay có dấu hiệu săn mồi hay không. Sáng kiến Think. Check. Submit. có bảng câu hỏi giúp bạn kiểm tra trước khi gửi bài [6].

## Các bước tự tra CiteScore của một tạp chí

1. Mở trang CiteScore/Scopus Sources của Elsevier. Dữ liệu CiteScore được mở để kiểm chứng, không cần thuê bao Scopus [2].
2. Gõ đúng tên tạp chí hoặc mã ISSN để tránh nhầm các tạp chí trùng tên.
3. Đọc CiteScore của năm công bố mới nhất. Không lấy nhầm số theo dõi trong năm (CiteScore Tracker) [1].
4. Ghi thêm nhóm ngành, percentile và thứ hạng của tạp chí trong nhóm đó [1].
5. Ghi lại đủ bốn thông tin: tên tạp chí, CiteScore, năm, ngày bạn tra.

## Checklist nhanh: khi nào dùng CiteScore, khi nào không

- [ ] Dùng khi cần một tín hiệu tham khảo về mức trích dẫn của tạp chí trong cùng nhóm ngành.
- [ ] Dùng khi bạn ghi rõ năm, nhóm ngành và nguồn (Scopus).
- [ ] Không dùng để kết luận một bài báo cụ thể là tốt hay xấu.
- [ ] Không dùng để so sánh năng lực hai nhà nghiên cứu.
- [ ] Không dùng để so sánh trực tiếp hai tạp chí thuộc hai lĩnh vực khác nhau.

## Hiểu CiteScore như vậy là đủ

CiteScore là chỉ số cho biết mức trích dẫn trung bình của tạp chí dựa trên dữ liệu Scopus. Tạp chí có CiteScore cao thường có mức ảnh hưởng trích dẫn lớn hơn trong cộng đồng khoa học, nhưng đó chỉ là một tín hiệu tham khảo.

Trước khi tin một con số, hãy đọc kỹ bài báo. Xem phương pháp, cỡ mẫu, cách phân tích số liệu, kết quả, bàn luận và giá trị ứng dụng. CiteScore giúp bạn định hướng, còn tư duy phản biện mới giúp bạn không lạc đường.

Hãy lưu bài viết này lại để khi cần bạn có sẵn công thức và các bước tra cứu.

## Đọc tiếp

Đọc tiếp các chỉ số liên quan: [Impact Factor là gì](/bai/impact-factor-la-gi/), [Tạp chí Q1–Q4 là gì](/bai/tap-chi-q1-q4-la-gi/), [H-index là gì](/bai/h-index-la-gi/).

## Tài liệu tham khảo

1. Elsevier. What is CiteScore? Scopus Support Center. https://www.elsevier.support/scopus/answer/what-is-citescore (truy cập 29/9/2026)
2. Elsevier. CiteScore metrics (trang giới thiệu chỉ số CiteScore trên Scopus). https://www.elsevier.com/products/scopus/metrics/citescore (truy cập 29/9/2026)
3. University College Dublin Library. CiteScore (Scopus) — Bibliometrics & Responsible Research Evaluation. https://libguides.ucd.ie/bibliometrics/cite_score (truy cập 29/9/2026)
4. Clarivate. Learn the Basics — Journal Citation Reports (LibGuide). https://clarivate.libguides.com/jcr (truy cập 29/9/2026)
5. San Francisco Declaration on Research Assessment (DORA). Read the Declaration. https://sfdora.org/read/ (truy cập 29/9/2026)
6. Think. Check. Submit. Sáng kiến giúp nhà nghiên cứu nhận diện tạp chí và nhà xuất bản đáng tin. https://thinkchecksubmit.org/ (truy cập 29/9/2026)
7. Elsevier. What are Scopus subject area categories and ASJC codes? Scopus Support Center. https://www.elsevier.support/scopus/answer/what-are-scopus-subject-area-categories-and-asjc-codes (truy cập 29/9/2026)